:::
Nhân Văn Minnan

Vượt Qua Con Mương Đen, Người Miền Nam Sinh Sống Ở Bình Đông

Trong thời gian trên con đường lịch sử, Đài Loan (xưa gọi là Đại Viên, Đài Viên) xuất hiện hai lần phong trào di dân, lần đầu tiên là vào cuối thế kỷ thứ 17 của thời kỳ Trịnh Thị, với số lượng lớn quan binh người Miền Nam theo Ông Trịnh Thành Công từ cổng Lộc Nhĩ Môn vào đến Đài Loan. Sau đó định cư ở xung quanh phủ Đài Nam, dần dần trở thành gia tộc giàu có ở địa phương.

Lần thứ hai với phong trào di dân lớn là những quan binh và thân nhân quân đội của Đảng Quốc Dân đánh bại Đài Loan. Kể từ khi chính phủ thực hiện các chính sách mở rộng chủng tộc đến nay, Đông Nam Á bốn quốc gia Philippines, Thái Lan, Indonesia và Việt Nam với phong trào di dân lần thứ ba trên cơ bản là quan hệ hôn nhân, ở Đài Loan được gọi là Cư đân mới.

Đầu thế kỷ 18, thông qua thời kỳ đầu triều đại nhà Thanh cai trị Đài Loan, "chế độ khai thác", một số gia tộc được khai thác rất nhiều, sự thực là chiếm đất, chiếm khai thác với số lượng lớn ở các nơi trên đồng bằng Bình Đông, những gia tộc người Miền Nam giàu có này tổng cộng có bảy gia tộc lớn, phạm vi từ phía bên phải bờ suối Cao Bình ngày nay mở rộng theo hướng đồng bằng Bình Đông, hành động chiếm khai thác xa nhất thậm chí đến khu vực suối chảy ở thôn Phóng Sách xã Lâm Biên.. (Lưu ý 1)

Trước khi người Miền Nam từ tỉnh Phúc Kiến Trung Quốc di cư đến Bình Đông, đồng bằng Bình Đông thuộc về phạm vi hoạt động của dân tộc Makadao trong nhóm Siraya, Pingpu. Núi Đại Vũ có hai dân tộc Nguyên trú, dân tộc Paiwan và dân tộc Lukai.

Nói chung, ở phía nam suối nước Thô của Đài Loan, chiếm phần lớn các làng xóm là người Miền Nam, huyện Bình Đông cũng không ngoại lệ, tỷ lệ dân tộc Khách Gia khoảng 2-3 phần trăm, dân tộc Nguyên trú gần đến 1 phần trăm. Vì vậy có thể nói, lối sống của người Miền Nam, bao gồm phương mặt thức ăn, quần áo, chỗ ở, đi lại, đã được hòa nhập vào trong kinh nghiệm cuộc sống của người Bình Đông, trong trường hợp bầu cử, về mặt cơ quan chính phủ và chính trị cuộc sống..., không cần phải cố ý nhấn mạnh thân phận bản thân là người Miền Nam.

Về mặt hình thức kiến trúc cũng như vậy, thậm chí về người Khách Gia, tại vì với người dân Miền Nam pha trộn cư trú và kết hôn, kinh nghiệm cuộc sống trộn lẫn với nhau, nên trong bộ lạc người Khách Gia còn giữ toàn vẹn phong cách nhà bếp truyền thống của người Khách Gia đã rất hiếm thấy, nhà của bộ lạc người Khách Gia cũng giống như một số nhà của người Miền Nam, chủ yếu với hình dáng phần lớn là tam hợp viên, chỉ có thể cố gắng nhìn ở Tông đường để phân biệt là bộ lạc Miền Nam hay bộ lạc người Khách Gia.

Vì vậy, gần như không thể tuỳ ý nhìn thấy được trong ẩm thực của cuộc sống hàng ngày, lý giải được cái nào là món ăn Miền Nam hay quán ăn Miền Nam. Về việc này, đi vào xã Trường Trị, xã Vạn Loan... đường  phố của bộ lạc người Khách Gia, ngẫu nhiên nhìn thấy những bản hiệu ẩm thực người Khách Gia khác nhau rất rõ.

Đi bộ trên đường phố, hầu như không nhìn thấy các bản hiệu có chữ ẩm thực Miền Nam, tại vì quán ăn ẩm thực dân tộc Miền Nam đâu đâu cũng có. Trên quần áo, cũng là tình trạng tương tự. Nhìn thấy áo sơ mi màu xanh lam, có thể xác định đó là trang phục truyền thống của người Khách Gia, thấy in đồ rắn bách bộ, hoa bách hợp, cho biết rằng đó là dân tộc Nguyên trú. Thật đáng tiếc, trong cuộc sống hàng ngày, không thấy được đặc điểm để có thể xác định đó là người Miền Nam.

Khi xã Gia Đông bộ lạc người Khách Gia treo đèn đinh mới ra, chúng ta biết được đó là phong tục và lễ của người Khách Gia, 5 năm cúng tế, tế gạo tẻ là lễ hội truyền thống của dân tộc Paiwan. Thời gian dần, hầu hết mọi người đều không biết nói những lễ hội và phong tục nào là thuộc về người Miền Nam.

Ở người Miền Nam, đa số là dân tộc của Đài Loan trong kinh nghiệm nền văn hóa giao động, dường như có một hiện tượng khá lạ kỳ, hay là có thể gọi là "đa số của sự mất mát." Thật ra, người dân Miền Nam không phải là không có lễ hội truyền thống của riêng dân tộc mình, mà là tại vì hầu như đã hòa vào cuộc sống vô hình hàng ngày.

Trong dịp Tết Nguyên đán, vào buổi tối ở xã Cửu Như hòa mình trong bầu không khí điên cuồng của lễ hội Miếu, đây là Miếu Quốc Vương Tam Sơn ở xã Cửu Như tổ chức lễ hội Vương gia Vương phi hồi phủ trong khoảng 20 năm qua, đội ngũ từ xã Cửu Như một mạch đi đến xã Liên Lạc, đây là huyền thoại truyền từ 200 năm người Miền Nam và người Khách Gia kết hôn với nhau, đến nay vẫn được sự tin tưởng của  người Miền Nam ở xã Cửu Như và người Khách Gia ở xã Liên Lạc.

Lễ cúng tế đón Vương ba năm một lần ở Đông Cảng, là lễ hội đơn thuần thuộc về người Miền Nam. Lễ cúng tế đón Vương ra mắt, đốt pháo và pháo hoa chiếu sáng bầu trời đêm ở thị trấn Đông Cảng. Ngoài ra, Miếu Mã Tổ của Cung Từ Phụng ở thành phố Bình Đông thắp hương thịnh vượng, mùng 1 tết luôn đông đúc tín hữu thắp hương cầu nguyện. Cúng tế Bát Bảo ở xã Mãn Châu... , đều là lễ hội thuộc về người Miền Nam. (Lưu ý 2)

 

Lưu ý 1: Các tài liệu tham khảo huyện Bình Đông, bản năm 2014 

Lưu ý 2: Các tài liệu tham khảo huyện Bình Đông, bản năm 2014